Praca z dorosłymi osobami neuroatypowymi: autyzm, ADHD

Ważne informacje dotyczące praktyk psychologicznych:

• Zaświadczenie o udziale w praktykach – Wystawiane dokumenty nie zawierają informacji o formie zdalnej (Pamiętaj! Praktyki realizujemy online, natomiast zaświadczenia wystawiamy z informacją o odbyciu ich stacjonarnie w naszym ośrodku w Warszawie).
• Dane do umowy o praktyki – Jeśli potrzebujesz adresu naszej instytucji lub innych informacji do umowy, skontaktuj się z nami przez formularz kontaktowy lub napisz na info@praktykipsychologiczne.online

Dla kogo?

• studenci psychologii (I–V rok),
• psychologowie rozpoczynający praktykę,
• osoby w trakcie szkoleń terapeutycznych,
• praktycy pracujący z dorosłymi, chcący wprowadzić podejście neuroafirmatywne,
• osoby pracujące w poradniach zdrowia psychicznego, NGO, sektorze edukacyjnym.

Praktyki uczą:

• diagnozowania i wspierania dorosłych osób autystycznych,
• rozumienia ADHD u dorosłych w nowoczesnym ujęciu (dysregulacja uwagi, przebodźcowanie, funkcje wykonawcze),
• pracy z maskowaniem, wypaleniem autystycznym, przeciążeniem sensorycznym,
• języka, etyki i podejścia neuroafirmatywnego,
• współpracy z rodziną, pracodawcą i otoczeniem pacjenta,
• prowadzenia realnej, skutecznej terapii dostosowanej do neuroatypowości.

Struktura programu

MODUŁ 1 

Wprowadzenie do neuroróżnorodności i zmiany paradygmatu

Treści:

• Historia: od „zaburzeń” do różnic neurologicznych.
• Dlaczego słowa mają znaczenie — język identity-first vs person-first.
• Różnica między wspieraniem funkcjonowania a próbą „naprawiania” osoby.
• Model medyczny vs model społeczny.
• Przeciążenia sensoryczne, styl komunikacji, hiperfokus — rozumienie różnorodności.

Praktyka:
Case studies, analiza języka terapeutycznego, praca nad własnymi założeniami.

MODUŁ 2

Autyzm u dorosłych — diagnoza, funkcjonowanie, różnice płciowe

Treści:

• Autyzm jako różnica neurobiologiczna, nie choroba.
• Triada autystyczna w dorosłości:
  komunikacja – relacje – rutyny i zainteresowania.
• Różnice sensoryczne jako klucz do zrozumienia dorosłych.
• Kobiety w spektrum: maskowanie, internalizacja, prezentacja „niewidzialna”.
• ADHD + autyzm — współwystępowanie i złożoność profilu.

Praktyka:
Analiza nagrań/autoprezentacji, ćwiczenia identyfikacji subtelnych markerów autyzmu, praca z przykładami pacjentów z Twojego materiału.

MODUŁ 3

Maskowanie i wypalenie autystyczne (autistic burnout)

Treści:

• Czym jest maskowanie i jak wygląda w praktyce?
• Koszt psychiczny kamuflażu: utrata energii, deregulacja, stres.
• Wypalenie autystyczne — opis kliniczny, mechanizm, powrót do funkcjonowania.
• Błędne diagnozy (depresja, lęk, borderline) wynikające z maskowania.
• Praca terapeutyczna: jak pomóc w stopniowym „zdejmowaniu maski”.

Praktyka:
Ćwiczenia w rozpoznawaniu maskowania, tworzenie planu wsparcia, analiza historii pacjentów (np. Anna z Twojego materiału).

MODUŁ 4

Diagnoza neuroatypowości u dorosłych

Treści:

• Proces diagnozy autyzmu i ADHD u dorosłych.
• ADOS-2, ADI-R, RAADS-R, AQ, CAT-Q — możliwości i ograniczenia.
• Rola wywiadu rozwojowego i narracji pacjenta.
• Diagnoza a autodiagnoza — jak pracować z osobą, która sama podejrzewa autyzm/ADHD.
• Diagnoza wielospecjalistyczna.

Praktyka:
Symulacje wywiadu, analiza narzędzi, tworzenie konceptualizacji.

MODUŁ 5 

ADHD u dorosłych — od funkcji wykonawczych do przebodźcowania

Treści:

• Podtypy ADHD, różnice płciowe, ADHD maskowane.
• Funkcje wykonawcze: pamięć robocza, planowanie, inhibicja.
• Deregulacja emocjonalna — „emocjonalne tsunami”.
• Przebodźcowanie i uzależnienia behawioralne (doom scrolling, zakupy, bingowanie).
• Prokrastynacja i paraliza zadaniowa — neurobiologiczne podłoże.

Praktyka:
Planowanie interwencji, angażujące strategie ADHD, praca z realnymi przykładami, techniki Pomodoro, time-blocking, micro-steps.

MODUŁ 6 

Praca terapeutyczna w podejściu neuroafirmatywnym

Treści:

• Zasady terapii neuroafirmatywnej.
• Budowanie bezpiecznej relacji z osobą neuroatypową.
• Elastyczność: sesje w ruchu, sensoryczne dostosowania, struktura spotkania.
• Praca nad celami — partnerstwo, a nie narzucanie.
• Unikanie patologizującego języka.

Praktyka:
Scenki terapeutyczne, modelowanie sesji, projektowanie planów wsparcia.

MODUŁ 7 

Wsparcie środowiskowe: rodzina, partnerzy, praca, otoczenie

Treści:

• Jak edukować rodzinę i partnerów?
• Akomodacje w miejscu pracy i w domu.
• Komunikowanie potrzeb — trening.
• Wsparcie po diagnozie — jak wygląda proces adaptacji?
• Współpraca między środowiskami: terapeuta – rodzina – zawodowy ekosystem pacjenta.

Praktyka:
Pisanie rekomendacji środowiskowych, casework, symulacja rozmów z rodziną i pracodawcą.

MODUŁ 8 

Superwizja, analiza przypadków i praca własna terapeuty

Treści:

• Studium przypadku — od diagnozy do planu wsparcia.
• Złożoność i współwystępowanie: autyzm + ADHD, autyzm + depresja, ADHD + lęk.
• Dylematy etyczne w terapii osób neuroatypowych.
• Praca własna terapeuty — rozpoznawanie własnych uprzedzeń i neurotypowych norm.
• Profil kompetencji terapeuty neuroafirmatywnego.

Efekty końcowe praktyk

Uczestnik:

• rozumie neuroróżnorodność jako różnicę, nie deficyt,
• potrafi prowadzić diagnozę różnicową autyzmu i ADHD u dorosłych,
• rozpoznaje maskowanie i wypalenie autystyczne,
• potrafi dostosować terapię do profilu sensorycznego i komunikacyjnego pacjenta,
• pracuje w modelu neuroafirmatywnym,
• tworzy plany wsparcia środowiskowego,
• potrafi analizować przypadki kliniczne neuroatypowości,
• ma kompetencje do dalszej pracy w spektrum i ADHD.

Ważne informacje

• Zaświadczenia nie zawierają informacji o formie zdalnej.
• Dane do umowy o praktyki — skontaktuj się przez formularz lub napisz na info@praktykipsychologiczne.online (podamy adres i pozostałe dane instytucji).

Podane godziny są godzinami dydaktycznymi.

_{^{Pamiętaj, że możesz zrealizować więcej niż jedne praktyki z naszej oferty (np. gdy musisz zaliczyć większą liczbę godzin praktyk).}}